TCDD ve TCDD TAŞIMACILIK A.Ş.’nin kendi personelleri tarafından verilen ve içerisinde kurumun asli hizmetlerinin de yer aldığı işler uzunca bir süredir hizmet alımı yöntemiyle yapılmaktadır. Bu hizmetlerin başında da temizlik işleri gelmektedir.
TCDD ve TCDD TAŞIMACILIK A.Ş.’de taşeron şirketler eliyle yürütülmekte olan hizmetleri yapan taşeron firma çalışanları düşük maaşlarla, iş güvencesinden yoksun, yeterli bilgi-beceri ve eğitim sahibi olmadan çalıştırılmaktadır.
İşte bu uygulamanın sonucu olarak karşımıza iş kazaları adı altında cinayetler çıkmaktadır.
23 Mayıs 2023 tarihinde öğlen saatlerinde Söğütlüçeşme İstasyonunda sefere hazırlanan Yüksek Hızlı Tren (YHT) setinin makinist kabini ön pencere camını uzun saplı fırça ile temizliğini yapan RCS adlı Temizlik Firması çalışanı, yüksek gerilime kapılması sonucunda ağır yaralanmış, hastane de yoğun bakımda entübe olarak tedavisi sürmektedir.
Şimdi soruyoruz;
- Trenlerin temizliği elektrik olmayan tamir-bakım hatlarında yapılır. Kazada yaşandığı üzere katener hattı altındaki bu hatta temizlik yapılmasına mevzuata ve İSG/EYS kurallarına uygun olmadığı halde kimler tarafından ve ne şekilde karar verilmiştir?
- RCS Temizlik Firmasının taşeron çalışanına işbaşı yapmadan önce İSG eğitimi verilmiş midir?
- Trene yolcu iniş-binişinin yapıldığı peronda, peronun yüksekliği dikkate alınmadan, enerjisi kesilmemiş bir hatta uzun saplı fırça ile su kullanılarak kabin ön camının temizlenmesinin böyle bir olaya sebebiyet vereceği açıktır. Bu neden öngörülememiş ve engellenmemiştir? Buna neden izin verilmiştir?
- Kazayla ilgili EYS risk analiz raporları var mıdır? İdari soruşturmaya başlanılmış mıdır?
- Son zamanlarda Kurum ve Sendikaların katılımıyla yapılması gereken İSG Risk Belirleme toplantıları neden yapılmamaktadır?
İstanbul’un iki merkez tren garı olan Haydarpaşa ve Sirkeci Garlarının ulusal ve uluslararası demiryolu işletmeciliğine kapalı olması, tren setlerinin park edeceği alanları ortadan kaldırmış, manevra yapmak bile alan darlığından oldukça zorlaşmıştır. Bu durumlar YHT işletmeciliğinin istenen sefer sıklığında yapılamamasına neden olduğu gibi son yaşanan olayda da görüleceği gibi tren temizliğinin ve bakımının yapılacağı atölye ve tesisin olmaması trenlerin bakımının yapılmadan sefere çıkmasına ortam hazırlamaktadır. Trenlerin bakım ve ikmallerinin yapılacağı yüksek gerilimden izole edilmiş yollar olması gerekmektedir.
Geçmişte otomatik yıkama ünitelerinde temizleme işlemi yapılırken, günümüzde vagon temizliği taşeron firmalara devredilirmiş, bir kova ve fırça ile temizlik yapılmaya çalışılmaktadır.
Demiryollarında görmezden gelinen eksiklikler, yanlış uygulamalar tehlike ve risklerin öngürülememesi/önemsenmemesi bu türlü kazalarla ve çok sayıda ramak kala olaylarıyla karşılaşmamıza neden olmaktadır.
Bu vesileyle kazaların yaşanmasına neden olabilecek başka bir konu hakkında da uyarıda bulunmak istiyoruz. Demiryollarında taşımacılık yapan özel şirketler eliyle tehlikeli eşya ve akaryakıt taşımacılığı yapan trenlerin yolcu yoğunluğu fazla olan Gar ve İstasyonlardan yüksek hızla (60 km/s hızla) geçtikleri görülmektedir. Bu trenlerin vagonlarından birisinin dahi dray etmesi bir faciaya davetiye çıkaracaktır. Tehlikeli eşya ve akaryakıt taşıyan trenlerin livre hızları yeniden gözden geçirilerek düzenlenmelidir.
20 Haziran 2013 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu yasalaşmış olmasına rağmen kamu çalışanlarını kapsaması 2023 Aralık ayına kadar ertelenmiştir. Bu durum kamu işyerlerindeki kamu çalışanlarına yönelik İş Sağlığı ve Güvenliği tedbirlerinin uygulanmasını engellemektedir. Kanunun tüm maddelerinin bir an evvel yürürlüğe sokulması önem taşımaktadır.
Bizler; demiryollarında hizmetlerin iş güvencesine sahip, İş Sağlığı ve Güvenliği kurallarının sıkı sıkıya uygulandığı, denetimsiz hiçbir alanın olmadığı bir sistemle yürütülmesini istiyoruz.
Bu sistemin kurulmaması yeni kazalar, yeni iş cinayetleri demektir.
Merkez Yürütme Kurulu
Kaza videoları;
